پورتال شهر مجازی کاشان

صنایع دستی

مشبک کاری ، منبت کاری ، کنده کاری ( چوب )

مشبک کاری ، منبت کاری ، کنده کاری ( چوب )

صنایع دستی
شیوه ای دیگر از تولید محصولات چوبی است که طی آن طرح ها و نقوش سنتی با استفاده از مغار ، تیشه ، ارّه و سایر ابزار نجاری بر روی چوب های مرغوب و بادوام شکل می پذیرد و یکی از ظرایف صنایع دستی ایران و کاشان است که تلفیق بلیغی از هنر و حوصله محسوب می شود و دست اندر کاران آن از مواد اولیه ارزان و فراوان محصولاتی گرانبها با ارزش های مصرفی و هنری فوق العاده بالا پدید می آورند . نمونه های زیادی از این هنر در کاشان یافت می شود که گویای رونق این صنعت در کاشان است . منبت و کنده کاری بر روی چوب بیشتر در معماری کاربرد داشته است . در کاشان درب هایی که می خواستند حریم اتاق به وسیله آن حفظ شود از منبت و کنده کاری استفاده می کردند و مشبک ها بیشتر در روزنه ها و پنجره ها کاربرد داشته است .
مسگری

مسگری

صنایع دستی
مسگری یکی از صنایع دستی قدیم و زیبای ایران و کاشان است . از شمش مسی برای تهیه ورق مسی به وسیله چکش کاری استفاده می کنند . برای ظرف های کوچک از یک تکه مس استفاده و آنقدر آن را چکش کاری می کنند تا شکل مورد نظر به دست آید . ظروف بزرگتر از دو یا چند ورق مسی ساخته می شود . محصولات عمده مسگری عبارتند از سینی های مختلف ، علم ها ، دیگ ، تنگ ، گلدان و ظروف دیگر . پیشینه مسگری در کاشان به حداقل ۷ هزار سال پیش می رسد و چاقوی مسین در تپه سیلک گواه این مدعاست .کاشان از مراکز بزرگ مسگری در ایران می باشد و بازار مسگرها در کاشان هنوز وجود داشته و مراسم آبریزان مسگرها تا چندین سال قبل برگزار می شده است .
نمد مالی

نمد مالی

صنایع دستی
نمد کف پوشی است که از پشم حلاجی شده پهنه می شود و اگر در تولید آن مهارت و دقت به کار رود دارای مزایای گوناگونی است . چون افزون بر زیبایی ، رطوبت کمی را جذب می کند و حمل و نقل آن نیز آسان است و بالاخره نسبت به هزینه اش بادوام است . نمد مورد استفاده ایلات و روستاییان است . محصولات تولیدی از نمد عبارتند از جلیقه چوپانی و فرش نمدی . چادر نشینان معمولاً برای تولید نمد ، چین اول پشم گوسفند را مورد مصرف قرار می دهند که مرغوب تر می باشد . نمد مالی در گذشته در کاشان وجود داشته و امروز منسوخ شده است و امید است با حمایت دست اندرکاران دوباره این حرفه در کاشان رواج پیدا نماید .
رنگرزی

رنگرزی

صنایع دستی
رنگرزی به معنای رنگ کردن الیاف ، پارچه ، نخ و دیگر مواد نساجی می باشد . رنگرزی ارتباطی خاص با رنگ آمیزی الیاف نساجی دارد . قدمت رنگرزی با صنعت نساجی یکسان است . در گذشته کارگاه های رنگرزی زیادی در کاشان وجود داشته و به علت ارتباط این صنعت وهنر با نساجی و قالی بافی همواره این دو هنر دوشادوش هم قرار داشته اند و امروزه با توجه به مشکلات پیش روی کماکان این کارگاه ها به حیات خود ادامه می دهند . و هر موقع صنعت نساجی رونق داشته ، رنگرزی هم به علت ارتباط با آن دارای رونق بوده است .
رفوگری

رفوگری

صنایع دستی
رفوگر این یار دیر آشنای قالی پابه پای آن زندگی کرده و با تحمل ناملایمات به عنوان یاوری سخت کوش همواره در کنار خانواده قالی بوده است . رفوگر به صاحب حرفه هایی اطلاق می شود که ضمن آگاهی از علل و چگونگی بروز عیب ، با اشرافیت کامل نسبت به رفع یا ترمیم محل آسیب آن چنان اقدام نماید که قابل شناسایی نبوده و یا به سختی بتوان آن را رؤیت نمود . ذوق سرشار ، حوصله فزون و خلاقیت به عنوان سلاح یک استاد کار رفوگر می باشد . کاشان به دلیل اینکه همواره در تولید فرش قدمتی به بلندای تاریخ دارد ، لذا رفوگری که از خانواده فرش می باشد پابه پای آن آمده و هنوز هم ادامه دارد .

گليم بافي

صنایع دستی
گليم بافته اي است با دار عمودي و گاهي افقي و بدون پرز كه با نخ پشمي ، پنبه اي يا كنفي با درگيري تار و پود بافته مي شود . به اين ترتيب كه از نخ پنبه اي به عنوان تار و از نخ پشمي رنگارنگ به عنوان پود استفاده مي شود . با بررسي نقوش بر روي گليم مي توان به ريشه اعتقادات و باورهاي انساني دست يافت . گليم بافي طي قرون و اعصار متمادي پديد آمده و از جمله صنايعي است كه در گذشته در كاشان رواج بسياري داشته و در زمان صفويه رشد ويژه اي پيدا كرد .

گيوه بافي

صنایع دستی
گيوه بافي از ديگر صنايع دستي قديمي ايران است كه به عنوان پاپوش مورد مصرف است . مواد اوليهتهيه گيوه : پارچه نخي ، چرم ، نخ تابيده شده ، كتيرا ، جوهر نيل و ميخ مي باشد . گيوه داراي دو طرح و شكل مي باشد ، گيوه تخت لاستيكي و تخت پارچه اي ، گيوه ايراني خيلي راحت و براي آب و هواي ايران مناسب است . گيوه يك زيره پارچه اي به نام شيوه دارد كه دوام و مقاومت آن بسيار زياد است ويك رويه نخي . اكنون گيوه بيشتر مورد مصرف روستاييان است . گيوه بافي در نشلج كاشان هنوز رايج مي باشد .

زيلو بافي

صنایع دستی
زيلو نوعي فرش يا زير انداز است كه با دار ايستاده بافته مي شده است كه با نخ و پنبه و دو رنگ مختلف بافته مي شود . زيلو بافي در ايران داراي قدمتي طولاني است . مي توان پيدايش آن را به قرون اوليه اسلامي نسبت داد . مهمترين مركز زيلو بافي در ايران ميبد يزد مي باشد و به تدريج توسط استادكاران ، اين حرفه به كاشان آورده شد و كاشانيان با ذوق و استعدادي كه در بافت زيلو از خود نشان دادند ، توانستند زيلوهايي در طرح و رنگ هاي زيبا و متنوع و هندسي ببافند . به دليل گرمي هواي كاشان و خنكي اين زير انداز ، مردم كاشان زيلو را مورد استفاده قرار دادند . نقوش مورد استفاده در زيلو زاييده ذهن خلاق بافندگان آن است كه از درهم آميختن خطوط هندسي ايجاد شده است .

زري بافي

صنایع دستی
زري نوعي پارچه است كه تمام و يا فقط گلها و خطوط آن از تار و پود سيمين يا زرين باشد . به تعريفي ديگر زري پارچه اي است كاملاً ابريشمي و داراي نقوش بسيار متنوع و ظريف كه به جهت وجود نوعي نخ معروف به گلابتون در سراسر پارچه ، به آن زري يا زربفت اطلاق نموده اند . تاريخ زري بافي در ايران به دوران ساسانيان بر مي گردد كه بيشتر براي لباس پادشاهان و اشراف از آن استفاده مي شده است . در دوره صفويه اين هنر صناعي از پيشرفت چشمگيري برخوردار گرديد و كاشان از جمله شهرهايي بود كه زري بافي در آن رونق زيادي داشت . از دوره صفويه به بعد گرچه زري بافي در بسياري از شهرها رونق خود را از دست داد ولي در كاشان همچنان به بقاي خود ادامه داد .

شعر بافي

صنایع دستی
شعر بافي همان پارچه بافي است كه جولائي نيز گفته مي شود . در فرهنگ فارسي شعر به معناي موي باريك و موي انسان يا حيوان مي باشد و به بافنده اين كار موباف مي گويند . تاريخ دقيق اولين دستگاه بافندگي معلوم نيست . شايد بتوان گفت ، هنر پارچه بافي در ايران قدمت چندين ساله دارد . در حال حاضر حدود 50 دستگاه شعر بافي در محله ها و كارگاه هاي قديمي كاشان فعال مي باشد . پارچه هاي شعر بافي كه در كاشان توليد مي شود بيشتر به مناطق غرب و كرد نشين كشور فرستاده مي شود و داراي ابعاد مختلفي است . به دليل بافت ساده آن مي توان قدمت آن را بسيار دورتر از ديگر بافته ها دانست .